شيخ حسين انصاريان

368

تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)

اى پيامبر ! با كافران و منافقان جنگ كن و بر آنان سخت بگير . اما افراط و زياده روى در غضب عبارت از پافراتر نهادن از حدّ و حالتى عصبى است كه آدمى را از عقل و حكمت و دين بيرون مىبرد و در نتيجه براى انسان بينش و نظر و انديشه و قدرتِ حسن انتخاب در رابطه با اعمال و رفتارش باقى نمىماند و حالت سبعيّت و درندگى بر انسان مسلّط مىگردد ، حالتى كه بايد آن را نيرويى در نفس امّاره برشمرد كه بازده آن گرايش به تشفّى و انتقام است . برخى از نابخردان ، افراط و فزون گرايى در غضب را شجاعت و مردانگى به شمار آورده و آن را بسان حالتى ستوده چهره مىبخشند . گاهى يكى از همين سبك مغزان مىگويد : « من دربارهء هيچ فردى حاضر به صبر و خويشتن دارى نيستم و در برابر هيچ كس تحمّل نمىكنم » ، اين سخن نابخردانه مفهومش اين است كه اين فرد بينوا فاقد عقل و حلم و بردبارى و حكمت و دانايى و هشيارى است . پاره‌اى از مردم تحت تأثير چنين داعيه‌هاى فاسد و فسادآموز واقع مىشوند و طبع و سرشت خشم روايى بر روان آنها تسلط مىيابد و در جرگهء چنين نادانانى در دامن زدن به آتش غضب جا خوش كرده و در ردهء آنان قرار مىگيرند و هر چند كه آنها را اندرز مىدهند نمىخواهند در خويشتن نيرو و حسّ انعطافى بهم رسانده و گوش شنوايى داشته باشند ، چون در حال فقدان بينايى و هشيارى در برابر هر موعظه و نصيحتى موضع گرفته‌اند و بلكه به عكس در برابر نصيحت و اندرز ديگران آتش غضب آنها پر لهيب‌تر مىگردد و دنيا در برابر ديدگانشان تيره و تاريك مىشود و آن‌گاه كه به خود مراجعه مىكنند و خويشتن را نيز به داورى مىگيرند براى خاموش كردن اين آتش سعادت سوز و شقاوت ساز ، توانى در خود نمىيابند ؛